De vergezichten van Glencoe

Beste vrienden,

We breken deze nieuwe dag aan door er eerst een gat in te slapen. Buiten roffelt de regen op het dak van onze schicht, dus we hebben even helemaal geen haast. We toasten wat broodjes en die gaan dik belegd met Cheddar naar binnen, samen met een kopje thee en/of Nescafé. De plannen voor vandaag zijn simpel: we rijden langs Loch Linnhe naar het Glencoe Visitor Centre, en zien daar wel verder. Naarmate we Glencoe naderen knapt het weer wederom zienderogen op. Hier in Schotland hebben ze echter tientallen woorden voor alle mogelijke typen van regen: Smirr (miezer), Pish-oot (pijpestelen), Dag of rain (mistige miezer), Yillen (regen met windvlagen), Uplowsin (heftige regen) enz. enz.

Glencoe is oorspronkelijk het woongebied van de MacDonald clan. Glenn betekent vallei in het Gaelic en Coe is de naam van het riviertje dat hier stroomt. Het leven was hier primitief en zwaar.

De mensen woonden in plaggen huisjes met een kleine stal en leefruimte onder één dak. Plus een stukje land om te keuterboeren (crofting). De National Trust for Scotland heeft hier zo’n huis uit de zeventiende eeuw herbouwd, geheel op de oorspronkelijke wijze, en met de toendertijd gebruikte materialen: een houten frame, buitenmuren van veenplaggen en binnenmuren van gevlochten wilgentakken besmeerd met leem en mest. Het dak is bedekt met vegetatie: geen riet, maar heidestruiken.

De geologie van Glencoe, en overigens van heel Schotland is best interessant. 450 miljoen jaar geleden botsen drie aardschollen op elkaar nabij de evenaar: Laurentia, Avalonia en Baltica. Schotland lag op Laurentia, Engeland lag op Avalonia, en de bergen van Schotland zijn primair opkrulsels die bij die botsing ontstonden. 150 miljoen jaar geleden waren de schollen weer verder gedreven, echter Schotland en Engeland waren aan elkaar blijven plakken. Maar nu volgde een tijd van vulkanisch activiteit die de verschillende steenlagen door elkaar smolten, terwijl er ook nieuw lavagesteente werd gevormd.

Toen de vulcanisch activiteit aan z’n einde raakte, zakten de lavakanalen in en werd bij Glencoe een grote caldera gevormd. De laatste ijstijd tormenteerde het landschap opnieuw en er werden diepe gletcherdalen in het landschap uitgeslepen. En dat is wat het nu is in de Highlands: ruig landschap. James Hutton (1726–1797) deed extensief veldonderzoek ter plekke en concludeerde dat de aarde met geen mogelijkheid in zes dagen geschapen had kunnen worden. Hij is de grondlegger van de geologie.

De verschillende clans leefden niet bepaald op vreedzame voet samen. Er waren vetes over en weer die bloedig werden uitgevochten. Eind zeventiende eeuw was ook de tijd van de Jacobieten, die het huis van de Stuarts weer op de Schotse en Engelse troon wilden helpen. Maar er was net een ‘Glorious Revolution’ geweest, waarbij de Nederlandese stadhouder Willem van Oranje op de Engelse troon was gehezen (als William III), en ook op de Schotse troon (als William II) en de Ierse troon (als William I). William eiste trouw aan de nieuwe kroon, en de MacDonald’s waren daar te laat mee. De clan kreeg bezoek van een regiment soldaten van William II, die ze gastvrij ontvingen. Maar na 12 dagen werden vele leden van de clan simpelweg afgemaakt. Anderen die vluchtten stierven in de bitter koude Schotse winter. Dit was de Glencoe massacre.

We tuffen nog een tijd door de Highlands met mooie vergezichten. Het is druk op de weg met campers en huurauto’s met passagiers van over de hele wereld vandaan.Tenslotte maken we nog een kalme wandeling bij Glencoe Lochan. Hier zijn alleen locale hondenuitlaters, die evenwel altoos vriendelijk groeten.

Een nazaat van de MacDonald’s richtte in 1883 een monument op ter nagedachtenis aan de gevallenen van de slachtpartij in 1692. Het staat vlakbij Glencoe Lochan en we zijn op dat moment de enige bezoekers. 

Het gaat sommige nazaten van de MacDonalds inmiddels naar den hamburger, gezien de succesvolle wereldwijde gelijknamige fastfood keten. En inderdaad vliedden in de negentiende eeuw vele Schotten de Atlantische oceaan over, in hoop op betere tijden.